Tham gia buổi hướng dẫn, bà Đinh Thị Bích Nụ, thôn Thành Vật, cho biết, đã sử dụng điện thoại thông minh nhưng vẫn còn nhiều bỡ ngỡ. "Tôi cũng sử dụng điện thoại thông minh nhưng chưa biết hết tính năng. Hôm nay được hướng dẫn chi tiết, tôi rất vui", bà Nụ chia sẻ.
Bà Đinh Thị Bích Nụ, người dân thôn Thành Vật chia sẻ tại chương trình.
Câu chuyện của bà Nụ, cũng như của người dân xã Thành Vật cho thấy một nhu cầu rất cụ thể trong quá trình chuyển đổi số. Với người buôn bán nhỏ, điện thoại thông minh cùng mã QR thanh toán không chỉ giúp giao dịch thuận tiện hơn mà còn hạn chế rủi ro khi sử dụng tiền mặt.
Trường Đại học FPT để huy động sinh viên hỗ trợ người dân thực hiện chuyển đổi số tại các thôn trên địa bàn xã
Ông Nguyễn Văn Đăng, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Vân Đình cho hay, từ kết quả đạt được tại làng số điểm Giang Soi, địa phương xác định tiếp tục nhân rộng mô hình trên toàn xã.
Hiện nay, xã đã lắp đặt máy tính, máy in, máy quét (scan), hỗ trợ hệ thống wifi đến các nhà văn hóa thôn. Xã cũng phối hợp với các nhà mạng để lắp đặt hệ thống mạng 5G, các trạm BTS nhằm bảo đảm hạ tầng số dùng chung.
Trường Đại học FPT để huy động sinh viên hỗ trợ người dân thực hiện chuyển đổi số tại các thôn trên địa bàn xã
"Chúng tôi đang xây dựng và nhân rộng các mô hình như chợ số, gia đình số, hỗ trợ dịch vụ công trực tuyến tại nhà văn hóa thôn", ông Nguyễn Văn Đăng thông tin thêm.
Xã Vân Đình tiếp tục đặt mục tiêu mở rộng các mô hình chuyển đổi số, hướng tới xây dựng làng số, thôn thông minh. Thực hiện chủ trương về chuyển đổi số, địa phương phối hợp Trường Đại học FPT đưa 50 sinh viên về xã triển khai các mô hình chuyển đổi số điểm. Sinh viên sẽ về tận thôn, xóm để hướng dẫn người dân ứng dụng dịch vụ công trực tuyến và tiếp cận các nền tảng số.
Lan tỏa sáng kiến xây dựng "làng số"
Từ những mô hình bước đầu tại các thôn của xã Vân Đình, hành trình xây dựng "làng số" ở Hà Nội đang cho thấy nhiều tín hiệu tích cực. Điều quan trọng không chỉ nằm ở ứng dụng công nghệ, mà còn là cách đưa công nghệ đến gần người dân nhất, dễ tiếp cận nhất và tạo được sức lan tỏa trong cộng đồng.
Những kết quả bước đầu tại Vân Đình cho thấy tinh thần cầu thị, chủ động của địa phương trong thực hiện chuyển đổi số, từ xây dựng thôn thông minh đến thúc đẩy kinh tế số, bảo tồn văn hóa và phát triển du lịch cộng đồng. Chuyển đổi số ở nông thôn đang tạo nên những thay đổi rõ nét trong đời sống người dân. Tuy nhiên, đây mới chỉ là bước khởi đầu của một hành trình dài và cần tiếp tục được mở rộng bằng những mô hình phù hợp, hiệu quả.
Trường Đại học FPT để huy động sinh viên hỗ trợ người dân thực hiện chuyển đổi số tại các thôn trên địa bàn xã
Nguyên tắc quan trọng của chuyển đổi số là ưu tiên triển khai những việc dễ làm, ít tốn kém nhưng có khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa lớn. Từ thực tế tại các thôn ở Vân Đình, nhiều hoạt động đã được thực hiện theo hướng xã hội hóa, huy động sự tham gia của người dân, đặc biệt là lực lượng thanh niên.
Những mô hình như gắn mã QR để giới thiệu di tích lịch sử, văn hóa của địa phương; xây dựng video clip giới thiệu làng quê hay triển khai thanh toán không dùng tiền mặt bước đầu cho thấy hiệu quả tích cực. Thanh toán không dùng tiền mặt hiện nay đã phổ biến trong đời sống và đây cũng là một thành tựu đáng ghi nhận trong quá trình chuyển đổi số của Hà Nội.
Một điểm nhấn đáng chú ý khác là việc đưa các dịch vụ hành chính công thiết yếu xuống tận thôn, làng thông qua nhà văn hóa cộng đồng, đây là mô hình rất đáng khuyến khích bởi giúp người dân tiếp cận dịch vụ công thuận lợi hơn, nhất là với những người còn hạn chế về kỹ năng số.
Người dân được lực lượng công an hỗ trợ các thủ tục hành chính
"Trước đây, người dân phải tự làm dịch vụ công trực tuyến, nếu không làm được lại phải lên xã nộp hồ sơ trực tiếp. Trong khi đó, tại nhà văn hóa thôn có máy tính, có người hướng dẫn, người dân chỉ cần đến đó để được hỗ trợ thực hiện thủ tục hành chính công. Điều này giúp tiết kiệm thời gian và thuận lợi hơn rất nhiều".
Từ tinh thần "Bình dân học vụ số" đến xây dựng "làng số"
Từ thực tế ở thôn Thành Vật - xã Vân Đình, mô hình nhà văn hóa cộng đồng được vận hành theo hướng sôi động, thực chất, trở thành nơi hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ số đã và đang được đánh giá cao.
Sáng kiến của xã Vân Đình trong việc kết nối với Trường Đại học FPT để huy động sinh viên hỗ trợ người dân thực hiện chuyển đổi số tại các thôn trên địa bàn xã đã phản ánh rõ nét tinh thần chủ động tích cực đưa chuyển đổi số đến gần với người dân hơn. Đây là cách làm thiết thực, hiệu quả, tận dụng được nguồn lực xã hội hóa trong hỗ trợ người dân nâng cao kỹ năng số.
Trường Đại học FPT để huy động sinh viên hỗ trợ người dân thực hiện chuyển đổi số tại các thôn trên địa bàn xã
Từ thực tiễn triển khai phong trào "Bình dân học vụ số" tại nhiều địa phương cho thấy để nâng cao năng lực số cho người dân, cần bám sát tinh thần của phong trào "Bình dân học vụ" trước đây, trong đó trước hết là nội dung đào tạo phải thật sự thiết yếu, đơn giản và phù hợp với nhu cầu thực tế của người dân.
Bên cạnh đó, phương pháp hướng dẫn cũng cần dễ hiểu, tránh hàn lâm, nặng tính lý thuyết khiến người dân khó tiếp cận. Đặc biệt, cần phát huy phương thức "bình dân dạy bình dân", tức là người trẻ hỗ trợ người lớn tuổi; con cháu hướng dẫn cha mẹ, ông bà trong sử dụng công nghệ số.
Trường Đại học FPT để huy động sinh viên hỗ trợ người dân thực hiện chuyển đổi số tại các thôn trên địa bàn xã
"Tất cả những sáng kiến này đều rất hay. Điều quan trọng là sau Giang Soi, Thành Vật thì các thôn khác trên địa bàn xã Vân Đình cần tiếp tục lan tỏa từ để mô hình tốt được nhân rộng. Qua đó, chúng ta vừa tận dụng được nền tảng số để kết nối cộng đồng, vừa giữ gìn và phát huy được văn hóa làng xã truyền thống trong điều kiện mới của kỷ nguyên số".