Đây cũng là cách Hà Nội cụ thể hóa tinh thần Đại hội XIV của Đảng và Đại hội lần thứ XVIII Đảng bộ thành phố, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong giai đoạn mới.
Nghị quyết số 57-NQ/TƯ của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia không chỉ mở ra một hướng đi mới cho đất nước, mà còn đặt ra yêu cầu tái cấu trúc mô hình phát triển ở tầm chiến lược. Với vị thế và trách nhiệm của Thủ đô, Hà Nội không chỉ dừng lại ở việc triển khai Nghị quyết, mà còn chủ động thử nghiệm, kiến tạo và dẫn dắt một mô hình phát triển mới, dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Nghị quyết số 57-NQ/TƯ, được Bộ Chính trị ban hành ngày 22-12-2024, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong tư duy phát triển của đất nước. Lần đầu tiên, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là "đột phá quan trọng hàng đầu", trở thành động lực chủ yếu để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, hoàn thiện quan hệ sản xuất và đổi mới phương thức quản trị quốc gia.
Điểm đặc biệt của Nghị quyết số 57-NQ/TƯ không chỉ nằm ở việc tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm của khoa học và công nghệ, mà còn ở sự chuyển biến căn bản trong tư duy phát triển. Trước đây, khoa học và công nghệ thường được coi là lĩnh vực hỗ trợ, bổ trợ cho tăng trưởng; thì nay, với Nghị quyết số 57-NQ/TƯ, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được đặt vào vị trí trung tâm của mô hình tăng trưởng mới. Nghị quyết không chỉ giải quyết những vấn đề trước mắt, mà còn chủ động kiến tạo tương lai, mở đường cho những mô hình sản xuất, quản trị và phát triển tiên tiến, đi trước cả những đòi hỏi đang hình thành của thực tiễn.
Lãnh đạo TP Hà Nội tham quan gian trưng bày sản phẩm tại Triển lãm Mạng lưới đổi mới sáng tạo thành phố, tháng 12-2025.
Trong tầm nhìn Đại hội XIV của Đảng, Hà Nội được xác định là "đầu tàu tri thức", trung tâm lớn về khoa học, công nghệ, giáo dục - đào tạo và đổi mới sáng tạo của cả nước. Vai trò này không chỉ là lợi thế mà còn là trách nhiệm nặng nề: Thủ đô phải đi trước, làm trước và thử nghiệm trước những mô hình mới, nhằm đóng góp thực tiễn cho quá trình hoàn thiện thể chế và mô hình phát triển chung của đất nước. Vì vậy, việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TƯ tại Hà Nội không thể dừng lại ở mức độ thực hiện hành chính; mà phải được coi là một lựa chọn chiến lược dài hạn, gắn chặt với sứ mệnh dẫn dắt và định hướng tương lai.
Tinh thần tiên phong ấy tiếp tục được khẳng định rõ nét tại Đại hội lần thứ XVIII Đảng bộ thành phố Hà Nội, khi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là một trong những trụ cột phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới. Hà Nội không coi khoa học và công nghệ là lĩnh vực chuyên ngành, mà là nền tảng để tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh và chất lượng quản trị đô thị. Theo đó, thành phố đặt ra những mục tiêu cụ thể và tham vọng: Kinh tế số chiếm 40-50% GRDP vào năm 2030; chi cho khoa học và công nghệ trên 4% GRDP; đào tạo 50.000 nhân lực số mỗi năm; hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đồng bộ, kết nối viện - trường - doanh nghiệp; phát triển Khu công nghệ cao Hòa Lạc trở thành đô thị khoa học - công nghệ và cực tăng trưởng mới của Thủ đô.
Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc.
Những mục tiêu này phản ánh sự chuyển dịch căn bản trong tư duy phát triển của Hà Nội: Từ tăng trưởng dựa trên mở rộng không gian, đầu tư và lao động, sang tăng trưởng dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Khoa học và công nghệ không còn là "đòn bẩy hỗ trợ", mà trở thành "nền tảng cấu trúc" của tăng trưởng, gắn chặt với chuyển đổi số và kinh tế tri thức - hoàn toàn phù hợp với tinh thần cốt lõi của Nghị quyết số 57-NQ/TƯ.
Ngay sau khi Nghị quyết 57-NQ/TƯ được ban hành, Hà Nội đã chủ động triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp, thể hiện quyết tâm chính trị cao và cách làm bài bản. Thành ủy Hà Nội thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TƯ (Ban Chỉ đạo 57 của Thành ủy).
Quan điểm chỉ đạo xuyên suốt của Hà Nội là: Triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TƯ không chỉ để hoàn thành nhiệm vụ chính trị, mà để xác lập mô hình tăng trưởng mới của Thủ đô. Nghị quyết số 57-NQ/TƯ là động lực chính để Hà Nội tạo đột phá chiến lược trong giai đoạn phát triển tiếp theo, với tinh thần "Hà Nội đã nói là làm - làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả, làm đến cùng".
Một trong những lựa chọn chiến lược quan trọng nhất của Hà Nội là đột phá về thể chế. Thành phố chuyển từ tư duy "quản lý hành chính" sang "kiến tạo phát triển", coi thể chế là khâu mở đường cho đổi mới sáng tạo. HĐND thành phố đã thông qua 6 nghị quyết chuyên đề về phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đồng thời hình thành các thiết chế nền tảng như: Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội, Sàn Giao dịch công nghệ, Quỹ đầu tư mạo hiểm, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), cùng các chính sách phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo...
Một điểm nhấn quan trọng là Hà Nội coi chuyển đổi số là phương thức quản trị đô thị mới. Thành phố chuyển từ quản lý theo ngành sang quản trị dựa trên dữ liệu, từ phản ứng sang chủ động, lấy dữ liệu làm nền tảng ra quyết định. Những mô hình như chính quyền số, đô thị thông minh, cải cách thủ tục hành chính theo hướng phi địa giới, hành chính di động… được triển khai không nhằm "trình diễn công nghệ", mà để giải quyết những vấn đề thực tiễn của một đô thị đặc biệt với quy mô dân số lớn, áp lực hạ tầng cao và yêu cầu quản trị ngày càng phức tạp.
Sau một năm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TƯ, Hà Nội đã đạt được những kết quả bước đầu quan trọng: Thể chế ngày càng thông thoáng, hạ tầng số từng bước hoàn thiện, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đang hình thành, năng lực quản trị và điều hành được nâng lên.
Có thể khẳng định, Hà Nội không chỉ triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TƯ, mà đang chuyển hóa tinh thần của Nghị quyết thành lựa chọn phát triển chiến lược của Thủ đô. Với tinh thần đi trước, làm trước, thử nghiệm trước, Hà Nội không chỉ tạo động lực phát triển cho chính mình, mà còn góp phần định hình những chuẩn mực mới cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của cả nước. Đây chính là cách Thủ đô hiện thực hóa sứ mệnh dẫn dắt trong kỷ nguyên phát triển mới.