Luật Thủ đô năm 2026: Quy định đặc thù thực hiện mục tiêu về phát triển khoa học, công nghệ

Ưu tiên thử nghiệm có kiểm soát

Luật sư Nguyễn Minh Long, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội cho biết, những quy định tại khoản 1 Điều 18, Luật Thủ đô năm 2026 ưu tiên giải quyết các vấn đề lớn của thành phố như: Thu hút, trọng dụng nguồn nhân lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số bằng các chính sách vượt trội; ưu tiên thử nghiệm có kiểm soát; quản trị rủi ro; cơ chế chi linh hoạt từ ngân sách nhà nước cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Quy định này nhằm định hướng phát triển Thủ đô trở thành trung tâm hàng đầu về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây là điều kiện tiên quyết để Hà Nội chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ dựa vào mở rộng quy mô sang dựa vào tri thức, công nghệ và giá trị gia tăng cao, giải quyết các bài toán lớn của thành phố và xác định nhân tài là yếu tố then chốt của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Việc định hướng ưu tiên thử nghiệm có kiểm soát, quản trị rủi ro góp phần thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo phát triển mạnh mẽ, tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp công nghệ, start-up và các tổ chức nghiên cứu thử nghiệm các giải pháp tiên tiến, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế của Thủ đô. Đồng thời cũng khẳng định cơ chế thông thoáng, ưu đãi hỗ trợ trong các chính sách của thành phố để thúc đẩy sự phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Luật cũng trao quyền thành phố trong việc chủ động ban hành cơ chế, chính sách phát triển khoa học, công nghệ thành phố được ban hành: Cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển hạ tầng, các tổ chức có hoạt động trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trên địa bàn thành phố; khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, thương mại hóa sản phẩm, kết quả nghiên cứu khoa học, công nghệ; sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu sản phẩm công nghệ số; phát triển tài sản số.

Quy định việc thành lập hoặc tham gia thành lập doanh nghiệp, tham gia quản lý, điều hành, tham gia góp vốn vào doanh nghiệp để thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ thuộc quyền sở hữu trí tuệ của các cơ sở giáo dục đại học công lập, cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập, tổ chức khoa học và công nghệ công lập khác thuộc phạm vi quản lý của thành phố và viên chức làm việc tại các cơ sở, tổ chức đó.

Các quy định này sẽ tạo điều kiện hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đồng bộ, thu hút doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu, cơ sở giáo dục và nhân lực chất lượng cao trên địa bàn thành phố tham gia phát triển khoa học, công nghệ, sáng tạo và chuyển đổi số từ khi nghiên cứu đến khi hiện thực hóa kết quả nghiên cứu vào đời sống, làm gia tăng giá trị từ các kết quả nghiên cứu.

“Thành phố có thể được ban hành hoặc áp dụng các quy chuẩn, tiêu chuẩn cao hơn hoặc tiêu chuẩn tiên tiến, hiện đại của nước ngoài nhưng vẫn phải bảo đảm liên thông, kết nối với trung ương và các địa phương khác góp phần nâng cao chuẩn mực phát triển, chất lượng quản lý và dịch vụ của Thủ đô, không tạo rào cản đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh và thương mại”, luật sư Nguyễn Minh Long nhấn mạnh.

Hỗ trợ 100% chi phí đầu tư mới

Để thực hiện điểm a khoản 2 Điều 18 Luật Thủ đô năm 2026, ngày 2-6-2026, HĐND thành phố Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 25/2026/NQ-HĐND (Nghị quyết) về một số chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển hạ tầng, tổ chức có hoạt động trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Theo đó, Điều 5 Nghị quyết quy định về nguồn lực đầu tư. Cụ thể: Thành phố ưu tiên nguồn vốn ngân sách thành phố để đầu tư mới hoặc nâng cấp hạ tầng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát triển các tổ chức có hoạt động trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được quy định tại Điều 2 Nghị quyết này; khuyến khích huy động nguồn vốn ngoài ngân sách nhà nước để tham gia đầu tư, xây dựng và phát triển hạ tầng khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Kinh phí hoạt động, kinh phí thực hiện nội dung hỗ trợ quy định tại Nghị quyết này được cấp qua Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của thành phố Hà Nội...

Về nội dung và mức hỗ trợ phát triển hạ tầng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Nghị quyết nêu: Hỗ trợ 100% chi phí đầu tư mới hoặc nâng cấp hạ tầng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của các tổ chức có hoạt động trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thuộc thành phố Hà Nội.

Thành phố hỗ trợ: 100% chi phí vận hành đối với hạ tầng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số do thành phố đầu tư mới trong 3 năm đầu kể từ thời điểm bắt đầu vận hành, khai thác; tối đa 50% chi phí đầu tư mới hoặc nâng cấp trung tâm nghiên cứu và phát triển công lập, phòng thí nghiệm, cơ sở ươm tạo thuộc các cơ sở giáo dục đại học công lập, cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập, tổ chức khoa học và công nghệ công lập, doanh nghiệp nhà nước không thuộc thành phố. Đối với các dự án đầu tư mới, hỗ trợ tối đa 50% chi phí vận hành trong 3 năm đầu kể từ thời điểm bắt đầu vận hành, khai thác.

Đối với phòng thí nghiệm được đầu tư mới, hỗ trợ tối đa 30% chi phí vận hành trong 3 năm đầu kể từ thời điểm bắt đầu vận hành, khai thác… và miễn phí sử dụng vị trí đặt thiết bị, cáp viễn thông tại hệ thống hạ tầng kỹ thuật phục vụ đô thị thông minh của thành phố trong thời gian 2 năm đối với tổ chức, doanh nghiệp triển khai theo hình thức xã hội hóa; hỗ trợ tối đa 50% chi phí vận hành Sàn Giao dịch công nghệ do thành phố phê duyệt đề án thành lập trong 3 năm đầu kể từ thời điểm bắt đầu vận hành, khai thác (bao gồm cả thời gian vận hành thí điểm, thử nghiệm)...

Có thể nói, Nghị quyết số 25/2026/NQ-HĐND không chỉ tạo cú hích cho Hà Nội bứt phá mà còn góp phần định hình mô hình phát triển dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cho cả nước.